Oekraïne-Rusland: EU-ontwikkelingen

Contentverzamelaar

Oekraïne-Rusland: EU-ontwikkelingen
Door de aanval van Rusland op de Oekraïne op 24 februari 2022 spelen momenteel ook diverse EU-rechtelijke en beleidsmatige vraagstukken. Niet alleen vanuit de Europese Unie worden maatregelen genomen en de inzet van verschillende hulpmiddelen overwogen. Ook op lidstaatniveau komt er EU-rechtelijk en beleidsmatig gezien veel op de overheid af. Het ECER wijst de weg naar actuele (achtergrond)informatie over vraagstukken die ook op departementaal niveau prominent kunnen (gaan) spelen.

Klik op één van de onderstaande links voor achtergrondinformatie en actuele informatie van de desbetreffende EU-instelling:

Achtergrond

  • De Europese Raad benadrukte in zijn conclusies van 16 december 2021 dat Rusland dringend de spanningen, veroorzaakt door de militaire opbouw langs zijn grens met Oekraïne en een agressieve retoriek, moest laten de-escaleren. De regeringsvertegenwoordigers in de Europese Raad spraken nogmaals hun volledige steun uit voor de soevereiniteit en de territoriale integriteit van Oekraïne. 
  • Op 24 januari 2022 heeft de Raad conclusies goedgekeurd waarin het de aanhoudende agressie en dreigingen van Rusland jegens Oekraïne veroordeelde en Rusland opriep te de-escaleren, zich te houden aan het internationaal recht en via de bestaande internationale mechanismen een constructieve dialoog aan te gaan. 
  • Op 21 februari 2022 heeft de Russische president Vladimir Poetin een decreet ondertekend waarin de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne wordt erkend en Russische strijdkrachten naar die gebieden worden toegestuurd. 
  • Op 24 februari 2022 heeft de Russische president een militaire operatie aangekondigd in Oekraïne en zijn Russische strijdkrachten begonnen met een aanval op Oekraïne. Die aanval is volgens de EU een flagrante schending van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne.
  • In zijn conclusies van 24 februari 2022 veroordeelde de Europese Raad de niet-uitgelokte en ongerechtvaardigde militaire agressie van de Russische Federatie tegen Oekraïne. De Europese Raad riep op tot de dringende voorbereiding en aanneming van een nieuw pakket individuele en economische sancties. 

Naar boven

Raad

Tijdelijke bescherming

  • Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/382 tot vaststelling van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne in de zin van artikel 5 van richtlijn 2001/55/EG, en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (4 maart 2022) (zie ook het ECER-bericht)

EU-missies in het kader van het GVDB

  • Besluit (EU) 2022/638 tot wijziging van Besluit 2014/486/GBVB betreffende de adviesmissie van de Europese Unie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne (EUAM Ukraine) (13 april 2022)
    • Aangepast mandaat: ondersteuning van de Oekraïense autoriteiten bij het onderzoek naar en de vervolging van internationale misdrijven die in de context van de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne zijn gepleegd. 
  • Besluit (EU) 2022/452 tot wijziging van Besluit 2014/486/GBVB betreffende de adviesmissie van de Europese Unie voor de hervorming van de civiele veiligheidssector in Oekraïne (EUAM Ukraine)
    • Aangepast mandaat: steunverlening aan de Oekraïense autoriteiten teneinde de vluchtelingenstroom uit Oekraïne naar naburige lidstaten en de aanvoer van humanitaire hulp in Oekraïne te faciliteren

Versterking van de capaciteiten op militair- en defensiegebied

  • Besluit (EU) 2022/810 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/339 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit ter ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten (23 mei 2022)
  • Besluit (EU) 2022/809 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/338 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit voor de levering aan de Oekraïense strijdkrachten van militaire uitrusting en platforms die zijn ontworpen om te doden (23 mei 2022)
  • Besluit (EU) 2022/637 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/339 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit ter ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten (13 april 2022)
  • Besluit (EU) 2022/636 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/338 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit voor de levering aan de Oekraïense strijdkrachten van militaire uitrusting en platforms die zijn ontworpen om te doden (13 april 2022)
  • Besluit (EU) 2022/472 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/339 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit ter ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten (23 maart 2022)
  • Besluit (EU) 2022/471 tot wijziging van Besluit (EU) 2022/338 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit voor de levering aan de Oekraïense strijdkrachten van militaire uitrusting en platforms die zijn ontworpen om te doden (23 maart 2022)
  • Besluit (EU) 2022/339 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit ter ondersteuning van de Oekraïense strijdkrachten (28 februari 2022)
    • Financiering van niet-dodelijke uitrusting en materieel aan de Oekraïense strijdkrachten, zoals persoonlijk beschermingsmateriaal, eerstehulptrommels en brandstof
  • Besluit (EU) 2022/338 betreffende een steunmaatregel in het kader van de Europese Vredesfaciliteit voor de levering aan de Oekraïense strijdkrachten van militaire uitrusting en platforms die zijn ontworpen om te doden (28 februari 2022)

Macrofinanciële bijstand

  • Besluit (EU) 2022/313 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Oekraïne (24 februari 2022)

Opschorting overeenkomsten

  • Besluit (EU) 2022/333 betreffende de gedeeltelijke opschorting van de toepassing van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Russische Federatie inzake de versoepeling van de afgifte van visa aan burgers van de Europese Unie en de Russische Federatie (25 februari 2022)

Sancties (beperkende maatregelen)

1. Beperkende maatregelen naar aanleiding van de acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren

Op 31 juli 2014 heeft de Raad Besluit (EU) 2014/512/GBVB betreffende beperkende maatregen naar aanleiding van acties van Rusland die de situatie in Oekraïne destabiliseren, vastgesteld. Naar aanleiding van de recente ontwikkelingen in het conflict tussen Rusland en Oekraïne is dat besluit meerdere malen gewijzigd: 

  • Besluit (EU) 2022/884 en Verordening (EU) 2022/879 (3 juni 2022)
    • Verbod op de invoer, aankoop of overdracht naar lidstaten van ruwe olie en bepaalde aardolieproducten uit Rusland (met inbegrip van passende overgangstermijnen)
    • Verbod op het verzekeren en het herverzekeren van het maritieme vervoer van ruwe olie en bepaalde aardolieproducten uit Rusland naar derde landen (met inbegrip van passende overgangstermijnen)
    • De invoerverboden op ruwe olie zijn (tijdelijk) niet van toepassing op bepaalde EU-lidstaten. Het gaat om lidstaten die gezien hun geografische ligging afhankelijk zijn van ruwe olie uit Rusland en ten aanzien van wie op korte termijn geen alternatieve voorziening mogelijk is. Die lidstaten moeten alle nodige maatregelen nemen om zich zo spoedig mogelijk met alternatieve leveringen te bevoorraden. 
    • Verbod op de verdere overdracht, het vervoer of de wederverkoop aan andere lidstaten of aan derde landen van ruwe olie uit Rusland die via pijpleidingen in een lidstaat wordt geleverd;
    • Verbod op de verdere overdracht, het vervoer of de wederverkoop aan andere lidstaten van uit de in de vorige zin bedoelde ruwe olie verkregen aardolieproducten (vanaf 5 februari 2023, voor Tsjechië: vanaf 5 december 2023) 
    • Tijdelijke afwijking voor Bulgarije van het verbod op de invoer van ruwe olie via maritiem transport en van aardolieproducten
    • Mogelijkheid voor de bevoegde autoriteit van Kroatië om onder bepaalde voorwaarden voor een specifieke periode toestemming te verlenen voor de aankoop, invoer of overdracht van Russische vacuümgasolie;
    • Verbod op het verlenen aan Rusland van accountancy- en auditdiensten, met inbegrip van wettelijke controle, boekhoudkundige en belastingadviesdiensten
    • Verbod op het verlenen aan Rusland van zakelijk en managementadvies;
    • Verbod op het verlenen aan Rusland van diensten in verband met public relations
    • Wijziging van de verbodsbepalingen betreffende, respectievelijk, deposito's, van in Rusland gevestigde wegvervoersondernemingen
    • Wijziging van de verbodsbepalingen betreffende trustdiensten
    • Verdere beperkende maatregelen tegen mediakanalen die onder permanente directe of indirecte controle staan van de leiding van de Russische Federatie en die propaganda verspreiden. De uitzendingen van die mediakanalen in de EU of gericht tegen de EU worden geschorst. Die maatregelen beletten de mediakanalen en hun personeel niet om in de EU andere activiteiten uit te oefenen dan uitzendingen, zoals onderzoek en interviews. 
    • Toevoeging van bepaalde vermeldingen aan de sanctielijst 
  • Besluit (EU) 2022/578 en Verordening (EU) 2022/576 (8 april 2022)
    • Uitbreiding van het verbod inzake deposito's naar cryptoportemonnees;
    • Uitbreiding van het verbod op de uitvoer van in euro luidende bankbiljetten en het verbod op de verkoop van in euro luidende overdraagbare effecten tot alle officiële valuta's van de lidstaten;
    • Verbod op de gunning en voortzetting van de uitvoering van overheidsopdrachten en concessies met Russische onderdanen en in Rusland gevestigde entiteiten of lichamen;
    • Verbod op het verlenen van steun, met inbegrip van financiering en financiële bijstand of enig ander voordeel uit een programma van de EU, Euratom of een lidstaat, aan entiteiten die eigendom zijn van of onder zeggenschap staan van de Russische overheid;
    • Verbod om begunstigde te zijn of op te treden als trustee of in vergelijkbare hoedanigheid voor Russische personen en entiteiten;
    • Verbod op het verlenen van bepaalde diensten aan trusts;
    • Ontzegging van de toegang van vaartuigen onder Russische vlag tot havens op het grondgebied van de EU;
    • Beperkingen ten aanzien van de uitvoer van vliegtuigbrandstof en andere goederen naar Rusland;
    • Aanvullende invoerbeperkingen op bepaalde goederen die door of uit Rusland worden uitgevoerd, met inbegrip van steenkool en andere fossiele brandstoffen;
    • Verbod voor in Rusland gevestigde wegvervoersondernemingen om op het grondgebied van de EU goederen over de weg te vervoeren, ook in doorvoer;
    • Uitbreiding van de vrijstelling van het verbod op transacties met bepaalde staatsentiteiten tot Zwitserland, de Europese Economische Ruimte en de Westelijke Balkan;
    • Wijziging en invoering van afwijkingen ten aanzien van beperkingen op goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik, goederen en technologieën die kunnen bijdragen tot de militaire en technologische versterking van Rusland of de ontwikkeling van de Russische defensie- en veiligheidssector, goederen en technologie die geschikt zijn voor gebruik in de luchtvaart of de ruimtevaartindustrie, vliegtuigbrandstof en brandstofadditieven, en luxegoederen;
  • Besluit (EU) 2022/430 en Verordening (EU) 2022/428 (15 maart 2022)
    • Verbod op transacties met bepaalde Russische staatsbedrijven;
    • Verbod op het verstrekken van kredietwaardigheidsbeoordelingsdiensten aan Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten en lichamen;
    • Verbod op het verlenen van toegang tot abonnementsdiensten met betrekking tot kredietwaardigheidsbeoordelingsactiviteiten aan Russische onderdanen, in Rusland verblijvende natuurlijke personen of in Rusland gevestigde rechtspersonen, entiteiten of lichamen;
    • Strengere uitvoerbeperkingen met betrekking tot goederen en technologie voor tweeërlei gebruik (dual use) alsmede goederen en technologie die kunnen bijdragen tot de technologische verbetering van de Russische defensie- en veiligheidssector;
    • Verbod op nieuwe investeringen in de Russische energiesector;
    • Uitgebreidere uitvoerbeperkingen met betrekking tot uitrusting, technologie en diensten voor de energiesector in Rusland (met uitzondering van de nucleaire industrie en de downstreamsector van het energietransport);
    • Verdere handelsbeperkingen voor zowel ijzer en staal als luxegoederen
  • Besluit (EU) 2022/395 en Verordening (EU) 2022/394 (9 maart 2022)
    • Verdere beperkende maatregelen ten aanzien van de uitvoer van goederen en technologie voor de zeescheepvaart;
    • Uitbreiding van de lijst van rechtspersonen, entiteiten en lichamen die onderworpen zijn aan de verbodsbepalingen inzake beleggingsdiensten, effecten, geldmarktinstrumenten en leningen;
    • Verduidelijkingen ten aanzien van de correcte toepassing van sommige van de specifieke sectorale beperkingen die bij Besluit 2022/327 zijn ingevoerd (zie hieronder). 
  • Besluit (EU) 2022/351 en Verordening (EU) 2022/350 (1 maart 2022)
    • Verdere beperkende maatregelen om de uitzendingen in de EU of gericht tegen de EU van een aantal mediakanalen, die onder permanente directe of indirecte controle staan van de leiding van de Russissche Federatie, onmiddellijk te schorsen. De maatregelen moeten worden gehandhaafd totdat die mediakanalen ophouden met propoganda tegen de EU en haar lidstaten. 
  • Besluit (EU) 2022/346 en Verordening (EU) 2022/345 (1 maart 2022)
    • Verbod op de levering van eurobankbiljetten aan Rusland (behoudens bepaalde uitzonderingen)
    • Verdere beperkende maatregelen met betrekking tot het verlenen van gespecialiseerde diensten inzake financieel berichtenverkeer aan bepaalde Russische kredietinstellingen en hun Russische dochterondernemingen, die relevant zijn voor het Russische financiële systeem en die reeds zijn onderworpen aan beperkende maatregelen opgelegd door de EU of door partnerlanden en, behoudens bepaalde uitzonderingen, met betrekking tot de samenwerking met het Russische fonds voor directe investeringen 
  • Besluit (EU) 2022/335 en Verordening (EU) 2022/334 (25 februari 2022)
    • Verbod op transacties met de Russische Centrale Bank
    • Verbod voor Russische luchtvaartuigen om te landen op of te vertrekken van het grondgebied van de EU of over het grondgebied van de EU te vliegen
  • Besluit (EU) 2022/327 en Verordening (EU) 2022/328 (25 februari 2022)
    • Uitbreiding van bestaande financiële beperkingen, met name die op de toegang van bepaalde Russische entiteiten tot de kapitaalmarkten
    • Verbod op de notering en de verlening van diensten in verband met aandelen van Russische overheidsentiteiten op handelsplatformen van de EU
    • Verbod op het aanvaarden van deposito's boven bepaalde waarden van Russische onderdanen of ingezetenen
    • Verbod op het aanhouden van rekeningen van Russische cliënten door centrale effectenbewaarinstellingen van de EU
    • Verbod op de verkoop van in euro luidende effecten aan Russische cliënten
    • Verdere beperkingen op de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik (dual use) en op de verlening van aanverwante diensten
    • Verdere beperkingen op de uitvoer van bepaalde goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de technologische verbetering van de defensie- en veiligheidssector van Rusland, alsmede beperkingen op de verlening van aanverwante diensten
    • Beperkingen op de verkoop, levering, overbrenging of uitvoer naar Rusland van specifieke goederen en technologieën voor gebruik bij de olieraffinage, alsmede beperkingen op de levering van aanverwante diensten
    • Verbod op de uitvoer voor goederen en technologie die geschikt zijn voor gebruik in lucht- en ruimtevaart
    • Verbod op de verlening van verzekerings- en herverzekerings- en onderhoudsdiensten in verband met goederen en diensten die geschikt zijn voor gebruik in lucht- en ruimtevaart
    • Verbod op de verlening van technische bijstand en andere aanverwante diensten en van financiering en financiële bijstand met betrekking tot goederen en technologie 
  • Besluit (EU) 2022/264 en Verordening (EU) 2022/262 (23 februari 2022)
    • Verdere beperkingen voor de toegang tot de kapitaalmarkten door met name de financiering van Rusland, de Russische regering en de Russische centrale bank te verbieden

Naar boven

2. Beperkende maatregelen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen 

Op 17 maart 2014 heeft de Raad Besluit (EU) 2014/145/GBVB betreffende beperkende maatregen met betrekking tot acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen of bedreigen, vastgesteld. Naar aanleiding van de recente ontwikkelingen in het conflict tussen Rusland en Oekraïne is dat besluit meerdere malen gewijzigd:

  • Besluit (EU) 2022/885 en Verordening (EU) 2022/880 (3 juni 2022)
    • Invoering van nieuwe uitzonderingsmogelijkheden met betrekking tot de bevriezing van activa en het verbod op het ter beschikking stellen van tegoeden of economische middelen aan aangewezen personen en entiteiten
  • Besluit (EU) 2022/883 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/878 (3 juni 2022)
    • Toevoeging van 65 personen en 18 entiteiten aan de sanctielijst
  • Besluit (EU) 2022/660 en Verordening (EU) 2022/658 (21 april 2022)
    • Toevoeging van twee personen aan de sanctielijst
  • Besluit (EU) 2022/627 en Verordening (EU) 2022/625 (13 april 2022)
    • Vrijstelling van het verbod om tegoeden of economische middelen beschikbaar te stellen voor bepaalde organisaties en agentschappen die optreden als humanitaire partners van de EU, voor uitsluitend humanitaire doeleinden in Oekraïne;
    • Instelling van een afwijkingsmechanisme voor uitsluitend humanitaire doeleinden met betrekking tot de bevriezing van de vermogensbestandsdelen van, en met betrekking tot de beperkingen op het beschikbaar stellen van tegoeden en economische middelen voor, op de sanctielijst opgenomen personen, entiteiten en lichamen.
  • Besluit (EU) 2022/582, Uitvoeringsverordening (EU) 2022/581 en Verordening (EU) 2022/580 (8 april 2022)
    • Beperkende maatregelen ten aanzien van vooraanstaande zakenlieden in economische sectoren die een belangrijke inkomstenbron vormen voor, en aan personen die steun verlenen aan, of profiteren van, de regering van de Russische Federatie en aan met die personen verbonden natuurlijke personen, met inbegrip van familieleden die hier onterecht voordeel bij hebben;
    • Beperkende maatregelen ten aanzien van de ministers en leden van de Volksraad van de zogenaamde Volksrepubliek Donetsk en Volksrepubliek Loehansk;
    • Beperkende maatregelen ten aanzien van bedrijven die de regering van de Russische Federatie materieel of financieel steunen of ervan profiteren, of die materiële of financiële steun hebben verleend voor acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne hebben ondermijnd of bedreigd;
    • Invoering van een afwijkingsmechanisme voor diplomatieke missies (met betrekking tot de bevriezing van tegoeden en het verbod om tegoeden en economische middelen ter beschikking te stellen van aangewezen personen en entiteiten);
    • Invoering van een afwijkingsmechanisme dat van toepassing is op bepaalde in de bijlage bij Besluit 2014/145 genoemde entiteiten 
    • Toevoeging van 216 personen 18 entiteiten aan de sanctielijst. 
  • Besluit (EU) 2022/429 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/427 (15 maart 2022)
    • Toevoeging van 15 personen en negen entiteiten aan de sanctielijst, waaronder een aantal vooraanstaande oligarchen die dichtbij de president van de Russische Federatie staan
  • Besluit (EU) 2022/411 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/408 (10 maart 2022)
    • Verlenging van Besluit (EU) 2014/145 met zes maanden, tot en met 15 september 2022
  • Besluit (EU) 2022/397 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/396 (9 maart 2022)
    • Toevoeging van 146 leden van de Russische Federatieraad aan de sanctielijst. Die leden hebben de regeringsbesluiten inzake het Verdrag van vriendschap, samenwerking en wederzijdse bijstand tussen de Russische Federatie en de Volksrepubliek Donetsk en tussen de Russische Federatie en de Volksrepubiek Loehansk geratificeerd. 
    • Toevoeging van 14 personen aan de sanctielijst die steun verlenen aan en profijt trekken van de regering van de Russische Federatie of een belangrijke inkomstenbron van de regering zijn, of die verbonden zijn met op de sanctielijst geplaatste personen of entiteiten. .
  • Besluit (EU) 2022/354 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/353 (2 maart 2022)
    • Toevoeging van 22 personen aan de sanctielijst
  • Besluit (EU) 2022/337 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/338 (28 februari 2022)
    • Toevoeging van 26 personen en 1 entiteit aan de sanctielijst
  • Besluit (EU) 2022/331 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/332 (25 februari 2022)
    • Sancties tegen leden van de Nationale Veiligheidsraad die de onmiddellijke erkenning door Rusland van de twee zelfverklaarde republieken Donetsk en Loehansk steunden
    • Sancties tegen leden van de Staatsdoema - die nog niet op de sanctielijst stonden - en die de regeringsbesluiten inzake het Verdrag van vriendschap, samenwerking en wederzijdse bijstand tussen de Russische Federatie en de Volksrepuliek Donetsk en tussen de Russische Federatie en de Volksrepubliek Loehansk hebben geratificeerd
    • Sancties tegen bepaalde personen die de Russische militaire agressie vanuit Belarus hebben gefaciliteerd 
  • Besluit (EU) 2022/329 en Verordening (EU) 2022/330 (25 februari 2022)
    • Wijziging van de criteria om op de sanctielijst te kunnen komen, zodat er ook personen en entiteiten kunnen worden opgenomen die steun verlenen aan of profijt trekken van de regering van de Russische Federatie en personen en entiteiten die een belangrijke inkomstenbron voor de regering zijn.
  • Besluit (EU) 2022/267 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/261 (23 februari 2022) 
    • Sancties tegen de 336 leden van de Staatsdoema, aangezien zij hebben gestemd voor een resolutie waarin president Vladimir Poetin wordt verzocht de door separatisten opgeëiste delen van Oost-Oekraïne als onafhankelijke staten te erkennen
  • Besluit (EU) 2022/265 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/259 (23 februari 2022)
    • Toevoeging van een afwijkingsmechanisme voor bepaalde operaties die van toepassing zijn op bepaalde entiteiten die zijn opgenomen op de sanctielijst 
    • Toevoeging van meerdere personen aan de sanctielijst 
  • Verordening (EU) 2022/260 (23 februari 2022)
    • Toevoeging van 22 personen en 4 entiteiten aan de sanctielijst 
  • Besluit (EU) 2022/241 en Verordening (EU) 2022/236 (21 februari 2022)
    • Toevoeging van 5 personen aan de sanctielijst

Naar boven

3. Beperkende maatregelen met betrekking tot de erkenning van de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne en het sturen van Russische strijdkrachten naar die gebieden   

Op 23 februari 2022 heeft de Raad Besluit (EU) 2022/266/GBVB betreffende beperkende maatregen in antwoord op de erkenning van de niet onder regeringszag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk en het sturen van Russische strijdkrachten naar die gebieden, vastgesteld. Hieronder vindt u de wijzigingen die sinds 23 februari 2022 zijn vastgesteld:

  • Besluit (EU) 2022/628 en Verordening (EU) 2022/626 (13 april 2022)
    • Vrijstelling van de beperkingen op de handel in goederen en technologie voor gebruik in bepaalde sectoren, op het verlenen van bepaalde diensten en bijstand in verband met die goederen en technologie voor bepaalde categorieën van lichamen, personen, entiteiten, organisaties en agentschappen, indien dat noodzakelijk is voor louter humanitaire doeleinden in de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne;
    • Invoering van een afwijkingsmechanisme voor humanitaire doeleinden voor lichamen, personen, entiteiten, organisaties en agentschappen die niet onder de in de vorige zin bedoelde vrijstelling vallen.
  • Besluit (EU) 2022/266 en Verordening (EU) 2022/263 (23 februari 2022)
    • Verbod op de invoer in de EU van goederen van oorsprong uit de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne, met uitzondering van goederen waarvoor door de regering van Oekraïne een certificaat van oorsprong is afgegeven
    • Beperking van de handel in goederen en technologie bestemd voor gebruik in bepaalde sectoren in de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne. 
    • Verbod op diensten in de sectoren vervoer, telecommunicatie, energie of de prospectie, exploratie en productie van olie, gas en minerale rijkdommen in de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne
    • Verbod op diensten in verband met toeristische activiteiten in de niet onder regeringsgezag vallende gebieden van de oblasten Donetsk en Loehansk van Oekraïne

4. Beperkende maatregelen met het oog op de situatie in Belarus en in het licht van de betrokkenheid van Belarus bij de Russische agressie tegen Oekraïne

Op 15 oktober 2012 heeft de Raad Besluit 2012/642 /GBVB vastgesteld. In dat besluit zijn beperkende maatregelen opgenomen tegen personen in leidinggevende posities in Belarus en tegen personen en entiteiten die baat hebben bij het Loekasjenko-bewind of dat bewind (financieel of materieel) steunen. Gezien de betrokkenheid van Belarus bij de Russische agressie tegen Oekraïne is Besluit 2012/642 gewijzigd:

  • Besluit (EU) 2022/882 en Verordening (EU) 2022/877 (3 juni 2022)
    • Uitbreiding van de lijst van Belarussische kredietinstellingen en hun Belarussische dochterondernemingen die onderworpen zijn aan beperkende maatregelen met betrekking tot het verlenen van gespecialiseerde diensten inzake financieel berichtenverkeer
    • Uitbreiding van de lijst van entiteiten die onderworpen zijn aan beperkingen met betrekking tot vergunningen voor de verkoop, levering, overdracht of uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik en van goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de militaire en technologische versterking van Belarus of tot de ontwikkeling van zijn defensie- en veiligheidssector
  • Uitvoeringsbesluit (EU) 2022/881 en Uitvoeringsverordening (EU) 2022/876 (3 juni 2022)
    • Toevoeging van twaalf personen en acht entiteiten aan de sanctielijst
  • Besluit (EU) 2022/579 en Verordening (EU) 2022/577 (8 april 2022)
    • Verbod op de verkoop aan Belarus van overdraagbare effecten in eender welke officiële munteenheid van een lidstaat;
    • Verbod op de verkoop, levering, overdracht of uitvoer naar Belarus van bankbiljetten in eender welke officiële munteenheid van een lidstaat;
    • Verbod voor alle in Belarus gevestigde wegvervoersondernemingen om op het grondgebied van de EU goederen over de weg te vervoeren, ook in doorvoer. 
  • Besluit (EU) 2022/399 en Verordening (EU) 2022/398 (9 maart 2022)
    • Verbod ten aanzien van de notering en de verlening van diensten met betrekking tot aandelen van Belarussische overheidsentiteiten op handelsplatformen van de EU;
    • Beperken van de financiële instromen van Belarus naar de EU;
    • Verbod op transacties met de centrale bank van Belarus;
    • Beperkingen op het verlenen van gespecialiseerde diensten inzake financieel berichtenverkeer aan bepaalde Belarussische kredietinstellingen en hun Belarussische dochterondernemingen;
    • Aanvullende verplichtingen aan de netwerkbeheerder voor netwerkfuncties voor luchtverkeersbeheer van het gemeenschappelijk Europees luchtruim inzake een verbod op overvliegen
  • Besluit (EU) 2022/356 en Verordening (EU) 2022/355 (2 maart 2022)
    • Verdere beperkingen ten aanzien van goederen die worden gebruikt voor de productie of de vervaardiging van tabaksproducten, minerale brandstoffen, bitumineuze stoffen en gasvormige koolwaterstofproducten, kaliumchlorideproducten ("potas"), houtproducten, cementproducten, ijzer- en staalproducten en rubberproducten. 
    • Verdere beperkingen op de uitvoer van goederen en technologie voor tweeërlei gebruik (dual use) en op de verlening van aanverwante diensten
    • Verdere beperkingen op de uitvoer van bepaalde goederen en technologie die zouden kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van Belarus op militair en technologisch gebied en tot de ontwikkeling van de defensie en veiligheid van het land, alsmede beperkingen op de verlening van aanverwante diensten

Naar boven

Cohesiebeleid

  • Verordening 2022/562 tot wijziging van verordeningen 1303/2013 en 223/2014 wat betreft maatregelen uit hoofde van het cohesiebeleid ten behoeve van vluchtelingen in Europa (CARE) (6 april 2022) (zie ook het voorstel)

Overige rechtshandelingen

  • Verordening 2022/870 inzake tijdelijke handelsliberaliseringsmaatregelen bovenop de handelsconcessies die op Oekraïense producten van toepassing zijn krachtens de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en Oekraïne, anderzijds (30 mei 2022) (zie ook het voorstel)
  • Aanbeveling van de Raad betreffende de omwisseling van hryvniabiljetten in de valuta van de lidstaten van ontvangst ten behoeve van ontheemden uit Oekraïne (19 april 2022)
  • Verordening 2022/585 tot wijziging van verordening (EU) 514/2014 tot vaststelling van de algemene bepalingen inzake het Fonds voor asiel, migratie en integratie en inzake het instrument voor financiële steun voor politiële samenwerking, voorkoming en bestrijding van criminaliteit, en crisisbeheersing, en tot wijziging van verordening (EU) 516/2014 tot oprichting van het Fonds voor asiel, migratie en integratie, en tot wijziging van verordening (EU) 2021/1147 tot oprichting van het Fonds voor asiel, migratie en integratie (6 april 2022) (zie ook het voorstel)

Europese Commissie

Voorstellen

  • Voorstel voor een verordening tot wijziging van verordening 508/2014 wat betreft specifieke maatregelen om de gevolgen van de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne voor de visserijactiviteiten te verlichten en om de gevolgen van de marktverstoring als gevolg van de militaire agressie voor de bevoorradingsketen van visserij- en aquacultuurproducten te verzachten (13 april 2022)
  • Voorstel voor een verordening tot wijziging van verordening 1303/2013 en verordening 223/2014 wat de verhoging van de voorfinanciering uit de middelen van REACT-EU betreft (23 maart 2022) alsmede een gewijzigd voorstel daarvoor (31 maart 2022, zie nieuwsbericht Europese Commissie)

Richtsnoeren

  • Richtsnoeren over begeleiding bij toegang tot de arbeidsmarkt, beroepsonderwijs en -opleiding en volwasseneneducatie voor mensen die de Russische agressie tegen Oekraïne ontvluchten (14 juni 2022)
  • Richtsnoeren voor de uitvoering van Besluit 2022/333 betreffende de gedeeltelijke schorsing van de toepassing van de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Russische Federatie inzake de versoepeling van de afgifte van visa aan burgers van de Europese Unie en de Russische Federatie en inzake algemene visumafgifte met betrekking tot Russische aanvragers (5 mei 2022)
  • Richtsnoeren met betrekking tot buitenlandse directe investeringen (BDI) uit Rusland en Belarus met het oog op de militaire agressie tegen Oekraïne en de beperkende maatregelen die zijn vastgesteld in recente verordeningen van de Raad betreffende sancties (6 april 2022)
  • Operationele richtsnoeren voor de uitvoering van Uitvoeringsbesluit 2022/382 tot vaststelling van het bestaan van een massale toestroom van ontheemden uit Oekraïne en tot invoering van tijdelijke bescherming naar aanleiding daarvan (21 maart 2022)
  • Richtsnoeren voor het beheer van de buitengrenzen om grensoverschrijdingen aan de grens tussen de EU en Oekraïne te faciliteren (2 maart 2022)

Overig

  • Vragen en antwoorden overzicht Europese Commissie over FAST-CARE (flexibele bijstand aan gebieden in kader van Cohesiebeleid) (29 juni 2022)
  • Persbericht over de EU die noodreserves uit de rescEU-middelen mobiliseert voor chemische, biologische, radiologische en nucleaire bedreigingen (27 juni 2022)
  • Persbericht over advies van de Europese Commissie over toekenning van de status van kandidaat-lidstaat aan Oekraïne (16 juni 2022) (zie ook ECER-bericht)
  • Aanbeveling over het in omloop brengen van veiligheidsvoorraden olie door de lidstaten na de invasie van Oekraïne (1 juni 2022)
  • Mededeling inzake een actieplan voor solidariteitsroutes EU-Oekraïne om de landbouwexport en de bilaterale handel van Oekraïne met de EU te vergemakkelijken (12 mei 2022)
  • Persbericht inzake de Eurobarometer over de reactie van de EU op de oorlog in Oekraïne (5 mei 2022)
  • Aanbeveling betreffende de erkenning van kwalificaties van mensen die op de vlucht zijn door de Russische invasie van Oekraïne (5 april 2022)
  • Aanbeveling van de Commissie over maatregelen ten aanzien van burgerschaps- en verblijfsrechten voor investeerders (gouden paspoorten) in het kader van de Russische invasie van de Oekraine (28 maart 2022) (zie ook ECER-bericht)
  • Uitvoeringsbesluit van de Commissie tot aanmerking van de militaire agressie van Rusland tegen Oekraïne als buitengewone gebeurtenis die een aanzienlijke verstoring van de markten veroorzaakt (25 maart 2022) (zie ook ECER-bericht)
  • Mededeling inzake tijdelijk crisiskader voor staatssteunmaatregelen ter ondersteuning van de economie na de Russische agressie tegen Oekraïne (23 maart 2022) (zie ook ECER-bericht hierover)
  • Mededeling over voorzieningszekerheid en betaalbare gasprijzen (23 maart 2022)
  • Mededeling inzake EU-steun om de lidstaten te helpen in de behoeften van Oekraïense vluchtelingen te voorzien (23 maart 2022) (zie ook ECER-bericht hierover)
  • Persbericht over de lancering door de Commissie van het éénloketsysteem ter ondersteuning van onderzoekers uit Oekraïne (22 maart 2022)
  • Persbericht inzake de lancering door de Commissie van een specifieke oproep om lidstaten te ondersteunen bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne (TSI) en de afbouw van hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit Rusland (21 maart 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen over het vierde pakket beperkende maatregelen tegen Rusland (11 maart 2022)
  • Verklaring betreffende de consultatie van lidstaten over een voorstel voor een tijdelijke kaderregeling voor crisisssteun om de economie te ondersteunen tegen de achtergrond van de Russische invasie van Oekraïne (10 maart 2022) - zie ook ECER-bericht
  • Verklaring van de Europese Commissie waarin zij oproept tot de bescherming van kinderen in Oekraïne (10 maart 2022)
  • Mededeling inzake Europese solidariteit met vluchtelingen en oorlogsvluchtelingen in Oekraïne (8 maart 2022)
  • Mededeling inzake REPowerEU: Gezamenlijk Europees optreden voor meer betaalbare, continu geleverde en duurzame energie (8 maart 2022) - zie ook ECER-bericht
  • Persbericht over de opschorting van de samenwerking met Rusland op het gebied van onderzoek en innovatie (4 maart 2022)
  • Persbericht over de opschorting van de grensoverschrijdende en transnationale samenwerking met Rusland en Belarus (4 maart 2022)
  • Toespraak van voorzitter Von der Leyen in de plenaire vergadering van het Europees Parlement over de Russische agressie tegen Oekraïne (1 maart 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen over verdere maatregelen in reactie op de Russische inval in Oekraïne (27 februari 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen over verdere maatregelen in reactie op de Russische inval in Oekraïne (26 februari 2022)
  • Inleidende opmerkingen van voorzitter Von der Leyen tijdens de gezamenljke persconferentie met voorzitter Michel en president Macron na de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad van 24 februari 2022 (25 februari 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen tijdens de gezamenlijke persconferentie met NAVO-secretaris-generaal Stoltenberg en voorzitter Michel (24 februari 2022)
  • Verklaring van Hoge Vertegenwoordiger Joseph Borrell over de agressie van Rusland tegen Oekraïne (24 februari 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen over de Russische agressie tegen Oekraïne (24 februari 2022)
  • Verklaring van voorzitter Von der Leyen over de Russische agressie tegen Oekraïne (22 februari 2022)

Naar boven

Europese Raad

Conclusies

  • Conclusies van de Europese Raad van 30 en 31 mei 2022, punten 1 tot en met 18
  • Conclusies van de Europese Raad over de Russische militaire agressie tegen Oekraïne (24 maart 2022)
  • Verklaring van Versailles van de Europese Raad van 11 maart 2022
  • Conclusies van de Europese Raad van 24 februari 2022
  • Conclusies van de Europese Raad van 16 december 2021, punten 23 en 24 

Naar boven

Meer informatie

  • Website Europese Commissie - EU-solidarity Ukraine
  • FAQ Europese Commissie - Restrictive measures (sanctions)- 26 februari 2022
  • Website Europese Raad/ Raad van de Europese Unie: Beperkende EU-maatregelen als reactie op de crisis in de Oekraine 
  • Europees Parlement - How the EU is supporting Ukraine - 24 februari 2022
  • Europese Rekenkamer - speciaal verslag 23/2021 (23 september 2021): Terugdringing van grootschalige corruptie in Oekraine: meerdere EU-initiatieven, maar toch nog onvoldoende resultaten
  • Rijksoverheid: Rusland en Oekraine
  • ECER-dossier: Asiel en immigratie - gemeenschappelijk asielbeleid (o.m. mechanisme voor tijdelijke bescherming)
  • ECER-dossier: Buitenlands en veiligheidsbeleid- sancties
  • ECER-dossier: Buitenlands en veiligheidsbeleid- defensiesamenwerking (o.m. Europese Vredesfaciliteit, relatie met de NAVO)
  • ECER-dossier: Digitalisering- cyberbeveiliging
  • ECER-dossier: Externe betrekkingen- het sluiten van verdragen
  • ECER-dossier: Energie- continuiteit energievoorziening
  • ECER-dossier: Handelspolitiek
  • ECER-dossier: Humanitaire hulp
  • ECER-dossier: Rechtsstaat in de EU- beginselen en bedreiging
  • ECER-dossier: Solidariteit (o.m. mechanisme voor civiele bescherming)
  • ECER-dossier: Strafrechtelijke samenwerking
  • ECER-dossier: Uitbreiding EU
  • ECER-EU-essentieel: Verdragsteksten
  • ECER-EU-essentieel: Handvest grondrechten
  • ECER-EU-essentieel: Instellingen en overige organen

Naar boven