ECER-bijeenkomst over de strategische autonomie van de Europese Unie
Evenement | Marianne Gijzen, Joris Larik, Myrinne Rietveld, Imane Elfilali
Geopolitieke verschuivingen, de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, belemmeringen van de toeleveringsketens als gevolg van de coronacrisis en andere recente internationale ontwikkelingen hebben de afhankelijkheden van de Europese Unie (EU) richting de rest van de wereld blootgelegd en/of benadrukt. Deze afhankelijkheden kunnen als drukmiddel worden gebruikt door niet-EU-landen en andere actoren. Daarom is ‘strategische autonomie’ een centraal punt op de beleidsagenda van de EU geworden. Om die afhankelijkheden te verminderen heeft de EU in de afgelopen jaren instrumenten vastgesteld ter versterking van het vermogen van de EU om haar eigen beslissingen te nemen.
Strategische autonomie neemt al ruim tien jaar een centrale plek in binnen het veiligheids- en defensiebeleid van de EU, en heeft met het Strategisch Kompas voor veiligheid en defensie (2022) een nieuwe impuls gekregen. Geopolitieke verschuivingen en de achteruitgang in het multilaterale stelsel hebben ertoe geleid dat strategische autonomie ook voet aan de grond heeft gekregen binnen het handelsbeleid van de EU. Onder meer door de vaststelling van unilaterale handelsinstrumenten, zoals het Antidwang-instrument (2023). Daarnaast is de economische afhankelijkheid van buitenlandse toeleveringsketens als gevolg van de coronacrisis zichtbaar(der) geworden. Als reactie daarop heeft de EU maatregelen, zoals de Verordening kritieke grondstoffen (2024), aangenomen om die afhankelijkheid te verminderen.
Vanwege deze ontwikkelingen op EU-niveau organiseert het Expertisecentrum Europees Recht (ECER) op donderdag 3 december 2026 tussen 14:00 en 17:00 een bijeenkomst over de strategische autonomie van de Europese Unie. De bijeenkomst vindt plaats op het Ministerie van Buitenlandse Zaken (Rijnstraat 8, Den Haag).
Tijdens de bijeenkomst zal Joris Larik (Universiteit Leiden) ingaan op de strategische autonomie binnen het veiligheids- en defensiebeleid van de EU, en daarbij focussen op het Strategisch Kompas voor veiligheid en defensie. Vervolgens zal Myrinne Rietveld (Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de EU) een bijdrage leveren over strategische autonomie binnen het handelsbeleid van de EU. Zij zal in het bijzonder ingaan op het Anti-dwanginstrument. Ten slotte zal Imane Elfilali (Ministerie van Economische Zaken en Klimaat) een presentatie geven over de Verordening kritieke grondstoffen en daarbij vertellen over de Nederlandse focus op de hightech- en defensie-industrie.
Verzorgd door mevr. Marianne Gijzen, senior jurist en sectiehoofd Handel en Externe Betrekkingen bij de afdeling Europees Recht van de Directie Juridische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Gijzen is tevens moderator van de bijeenkomst.
Verzorgd door dhr. Joris Larik, universitair hoofddocent vergelijkend, EU- en internationaal recht aan de Universiteit Leiden. Larik is tevens lid van de Commissie Europese Integratie (CEI) van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV).
Verzorgd door mevr. Myrinne Rietveld, Handelsraad bij de Permanente Vertegenwoordiging van Nederland bij de Europese Unie (PVEU).
Verzorgd door mevr. Imane Elfilali, lid van het managementteam (MT) van de Directie Economische Veiligheid en Weerbaarheid van het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
Deelname aan deze ECER-bijeenkomst staat open voor belangstellenden werkzaam bij de (Rijks)overheid, rechterlijke macht en wetenschap. Deelnemers werkzaam bij de kerndepartementen krijgen voorrang bij plaatsing op de deelnemerslijst. Overige belangstellenden worden in eerste instantie op de wachtlijst geplaatst en kunnen bij voldoende beschikbare plaatsen alsnog op de deelnemerslijst geplaatst worden. Aanmelden kan door het sturen van een mail naar djz-ecer@minbuza.nl onder vermelding van naam, e-mailadres en functie/organisatie.
