Gebruik van de Engelse taal in de EU na de Brexit

Gebruik van de Engelse taal in de EU na de Brexit

Inleiding

Het Engels is momenteel één van de 24 officiële talen van de Europese Unie. De Engelse taal is in de praktijk – samen met het Frans en het Duits - één van de meest gebruikte talen binnen de EU. Met de Brexit en daardoor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU op 31 januari 2020 en het aflopen van de overgangsperiode per 1 januari 2021, speelt de vraag of de juridische status en het gebruik van de Engelse taal binnen de EU zullen gaan veranderen .  

EU-werktalen en officiële talen

De huidige lijst van officiële talen en werktalen van de EU is vastgelegd in artikel 1, Verordening nr. 1 tot regeling van het taalgebruik in de Europese Economische Gemeenschap (hierna: verordening tot regeling van het taalgebruik) (PB P 017 van 6 oktober 1958, zoals laatstelijk gewijzigd bij EU-verordening nr. 517/2013 van 13 mei 2013 PB L 158 van 10 juni 2013). Hierin staat dat onder andere het Engels een werktaal en een officiële taal is van de EU. Het gevolg van de kwalificatie van een taal als officiële taal binnen de EU is dat onder meer officiële publicaties van en aan de EU-instellingen in deze taal moeten worden opgesteld. Zo bepaalt artikel 4 van de verordening tot regeling van het taalgebruik dat verordeningen en andere stukken van algemene strekking beschikbaar zullen zijn in de officiële talen. Ook bepaalt artikel 5 dat het Publicatieblad van de EU in de officiële talen verschijnt.

Het opnemen van een nieuwe officiële taal in  de verordening tot regeling van het taalgebruik, en dus het wijzigen van officiële talen in de regeling van het taalgebruik, kan volgens artikel 342, EU-Werkingsverdrag enkel gebeuren door een unanieme beslissing ( eenparigheid van stemmen ) van de Raad.

Indien een lidstaat meerdere officiële talen heeft, kan deze lidstaat zelf de taal bepalen die door de EU-instellingen gebruikt zal worden in de officiële documenten van de EU. Uit artikel 8 van de verordening tot regeling van het taalgebruik volgt immers dat indien lidstaten meer dan één officiële taal hebben, op verzoek van de lidstaat de taal gebruikt wordt die uit de algemene regels van de wetgeving van die lidstaat voortvloeit. In dat verband is relevant dat Iers en Maltees de door Ierland en Malta bepaalde werktaal en officiële taal van de EU zijn (zie artikel 1 van de verordening tot regeling van het taalgebruik), hoewel in deze lidstaten ook Engels de spreektaal is.

De werktalen die de instellingen van de EU in de praktijk gebruiken worden door deze instellingen zelf vastgesteld. Zo stelt het EU-Hof, op grond van artikel 7 van de verordening tot regeling van het taalgebruik, het taalgebruik bij de procesvoering vast in het reglement voor de procesvoering van het Hof van Justitie. Ook bepaalt artikel 6 van de verordening tot regeling van het taalgebruik dat de instellingen de wijze van toepassing van de regeling zelf in hun reglement van orde kunnen vaststellen. Zo zijn de werktalen van de Europese Commissie Engels, Frans en Duits. 

Gebruik van de Engelse taal in de EU na de Brexit

In proces van de Brexit is er onder meer vanuit het Europees Parlement geopperd dat Engels niet meer een officiële taal van de EU zou kunnen blijven na de Brexit. Daardoor is ook de eerdergenoemde vraag gaan spelen wat de juridische procedure zou zijn om de status van de Engelse taal als officiële taal te wijzigen.

De officiële status van een taal in de verordening tot regeling van het taalgebruik kan enkel gewijzigd worden in overeenstemming met artikel 342, EU-werkingsverdrag . Dit artikel bepaalt dat de regeling omtrent taalgebruik door de instellingen van de Unie, met uitzondering van het EU-Hof, enkel kan worden gewijzigd door een unanieme beslissing van de Raad. Dit is ook in een verklaring namens de Commissievertegenwoordiging in Ierland benadrukt .
Gezien deze benodigde unanimiteit voor een eventuele statuswijziging van Engels als officiële taal, speelt het feit dat Ierland en Malta allebei Engelstalige landen zijn een rol.

In relatie tot de vraag of het Engels een werktaal kan blijven na de Brexit is van belang dat de Europese Commissie in 2017 in een Mededeling over modernisering van het EU-budget heeft aangegeven dat, ondanks de Brexit, de vertaal- en interpretatiediensten met betrekking tot de Engelse taal niet zullen veranderen binnen de Commissie.