K t/m O

K t/m O

Op deze pagina:

K

Kaderbesluit

Kaderbesluiten op het gebied van politie en justitie werden op grond van het oude EU-Verdrag (derde pijler) vastgesteld om nationale wetgevingen te harmoniseren. Zij zijn verbindend voor de lidstaten ten aanzien van het te bereiken resultaat, maar laten aan de lidstaten de keuze om de vorm en de middelen te kiezen. Zij hebben uitdrukkelijk geen rechtstreekse werking. De kaderbesluiten blijven gehandhaafd tot ze worden gewijzigd, vervangen of ingetrokken (artikel 10 van Protocol nr. 36 bij het Verdrag van Lissabon).

Kaderakkoord

Een internationale overeenkomst (verdrag) waarin globale afspraken worden gemaakt, die kunnen worden uitgewerkt in aparte verdragen. Ook: een globale overeenkomst tussen EU-instellingen met afspraken over de onderlinge samenwerking.

Kabinet

Persoonlijke staf van de Voorzitter of een lid van de Commissie (Commissaris). Bestaat meestal uit zes medewerkers. Ook andere EU-ambtsdragers (zoals vaste voorzitter van de Europese Raad, rechters in het Hof van Justitie) hebben een kabinet.

Kandidaat-lidstaten

Een kandidaat-lidstaat is een land dat lid wil worden van de Europese Unie en waarvan de aanvraag officieel is aanvaard door de EU.

Kopenhagen-criteria
De criteria voor toetreding tot de Europese Unie. Om lidstaat te worden van de EU moet een land aan de volgende drie criteria voldoen:

  • een politiek criterium: het land moet stabiele instellingen hebben die de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en het respect voor en de bescherming van minderheden garanderen;
  • een economisch criterium: het land moet een functionerende markteconomie hebben en het hoofd kunnen bieden aan de concurrentiedruk en de marktkrachten binnen de EU;
  • het criterium van het acquis communautaire: het land moet de verplichtingen die het lidmaatschap met zich meebrengt, aankunnen, en met name de doelstellingen van een politieke, economische en monetaire unie kunnen onderschrijven.
  • Verder moet bij de toetreding rekening worden gehouden met de absorptiecapaciteit van de Unie (het vermogen van de Unie om de nieuwe lidstaat op te nemen en te integreren in het geheel).

Kwantitatieve beperking

Dit is een beperking van de invoer of uitvoer naar hoeveelheid of naar waarde. Een handelsbelemmering die in strijd is met het vrije verkeer van goederen.

L

Lamfalussy-proces

Dit ziet op EU-regelgeving op het gebied van financiële dienstverlening. De benadering gaat uit van vier niveaus van wetgeving: (1) Richtlijn, (2) Uitvoeringswetgeving, (3) Niet-bindende richtlijnen, (4) Controle implementatie lidstaten door de Commissie.

De methode is op verzoek van de Europese Raad ontwikkeld door Baron Alexandre Lamfalussy, een Hongaarse econoom en centrale bankier.

LGO

Landen en gebieden overzee. Dit zijn de niet-Europese landen en gebieden die bijzondere betrekkingen onderhouden met Denemarken, Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Voor Nederland gaat het om Curaçao, Sint Maarten, Aruba en het Caribische deel van Nederland (Bonaire, St.-Eustatius en Saba). Op LGO zijn bijzondere EU-bepalingen van toepassing.

LIFE

l'Instrument Financier pour l'Environnement (LIFE). Dit EU-instrument heeft als doel bijdragen aan de ontwikkeling van innoverende technieken en methoden op milieugebied en aan de verdere ontwikkeling van het milieubeleid van de Europese Unie.

Limité

Limité documenten zijn documenten afkomstig van de Raad, bestemd voor interne verspreiding binnen de Raad en de Commissie. Ze mogen ook ter beschikking worden gesteld aan de lidstaten. De aanduiding limité is een verspreidingsmarkering, en geen rubriceringsgraad (zie gerubriceerde documenten). Conform de procedurele voorschriften van de Raad mogen limité documenten alleen openbaar worden gemaakt als daarvoor toestemming is verleend door de opsteller.

Lissabon-proces
In 2000 in Lissabon geformuleerde EU-strategie om ‘de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld, die in staat is tot duurzame economische groei met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang’ te worden. Ieder voorjaar evalueert de Europese Raad voortgang van de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Deze strategie is opgevolgd door de zogenoemde EU2020-strategie.

M

Mainstreaming

Het streven om in alle beleidsdossiers van de EU rekening te houden met belangrijke thema’s (zoals volksgezondheid, gelijke behandeling mannen en vrouwen, milieu).

MCEU

Ministeriële Commissie Europese Unie, belast met de voorbereiding van besluitvorming in Europees verband. De 'MacEU" (zoals hij wordt aangeduid) staat onder voorzitterschap van de Minister-President. Ministeriële Commissies hebben geen permanent karakter, maar worden in beginsel ingesteld voor de duur van de kabinetsperiode.

Medebeslissingsprocedure

Ook wel: codecisieprocedure. Oude benaming voor de huidige gewone wetgevingsprocedure.In deze procedure heeft het Europees Parlement de bevoegdheid tezamen met de Raad maatregelen vast te stellen (artikel 294 EU-Werkingsverdrag).

Mededeling

Communicatieinstrument van de Europese Commissie. Mededelingen zijn vormvrij, niet bindend en kunnen over alle mogelijke onderwerpen gaan. In mededelingen kondigt de Commissie vaak acties of concrete wetgeving aan. Ook wordt de mededeling gebruikt om een bepaald toetsingskader uit te werken, bijvoorbeeld op het gebied van staatssteun.

Mededinging

Mededinging staat voor open concurrentie. Het EU-Werkingsverdrag verleent de Europese Commissie ingrijpende bevoegdheden voor de bestrijding van oneerlijke concurrentie met het oog op de goede werking van de interne markt.

Meerderheid

Zie gewone meerderheid, gekwalificeerde meerderheid.

Mensenrechten

In de EU: grondrechten of fundamentele rechten. Opgenomen in het Handvest van de Grondrechten van de Europese Unie. De bevordering en verdediging van de grondrechten binnen de lidstaten (intern) en in de betrekkingen met landen buiten de EU (extern) is een belangrijke doelstelling van de EU.

MER (-richtlijn)

Milieu-effectrapportage. Instrument om voorafgaand aan besluitvorming de milieugevolgen van een bepaald voornemen inzichtelijk te maken, gebseerd op een EU-richtlijn.

Mertens

De Mertens-groep, bestaande uit de assistenten van de plv Permanente Vertegenwoordigers van de lidstaten bij de EU, bereidt de vergadering van het Coreper I voor. Net als Coreper I houdt de Mertens groep zich bezig met dossiers van meer technische aard zoals interne markt, transport, onderzoek en ontwikkeling. De groep is vernoemd naar de eerste voorzitter, een Belgisch diplomaat. Zie ook Coreper.

Met redenen omkleed advies (MROA)

Fase in de inbreukprocedure, volgend op de ingebrekestelling. In dit document stelt de Commissie zich op het standpunt dat een lidstaat in strijd handelt met het EU-recht en geeft die lidstaat meestal twee maanden de tijd om die strijdigheid op te heffen. Doet de lidstaat dat niet, dan kan de Commissie naar het EU-Hof stappen.

Minimumharmonisatie

Minimumnormen die door de Unie worden opgelegd aan de lidstaten. Nationale autoriteiten zijn vrij om strengere normen op te nemen in hun wetgeving.

MNE

Database van de Europese Commissie, waarin de nationale notificaties van de implementatie van richtlijnen worden verwerkt. MNE: mesures nationales d'exécution, NL = NUM = nationale uitvoeringsmaatregelen.

N

Nabuurschapsbeleid

EU-beleid ten opzichte van de buurlanden die grenzen aan de EU.

Natura 2000

Natura 2000 is een EU-netwerk van beschermde natuurgebieden.

Nauwere samenwerking

De bevoegdheid van een kleinere groep van lidstaten om, met gebruikmaking van de EU-structuren, samen verder vorm te geven aan EU-beleid wanneer dat niet mogelijk blijkt met alle lidstaten tezamen.

Nicolaides Groep

Bereidt de agenda voor van het Politiek en Veiligheidscomité.

Niet-wetgevingshandelingen

Rechtshandelingen van de EU die niet worden vastgesteld volgens de gewone of een bijzondere wetgevingsprocedure.

Non-paper

Een informeel voorstel zonder dat de indiener van het voorstel er aan kan worden gehouden.

NVER

Nederlandse Vereniging voor Europees Recht.

O

Officiële talen

De EU kent 24 officiële talen: Bulgaars, Deens, Duits, Engels, Ests, Fins, Frans, Grieks, Hongaars, Iers, Italiaans, Kroatisch, Lets, Litouws, Maltees, Nederlands, Pools, Portugees, Roemeens, Sloveens, Slowaaks, Spaans, Tsjechisch, en Zweeds. De wetgeving van de EU wordt in alle officiële talen gepubliceerd en de instellingen van de EU kunnen in elk van deze talen worden benaderd. Het taalbeleid van de Unie wordt geregeld in verordening nr. 1 uit 1958, die bij een uitbreiding van de Unie zo nodig wordt aangepast. Het talenregime in vergaderingen van Raadswerkgroepen kan soms beperkt zijn tot enkele werktalen. Ook agentschappen werken soms met een beperkt aantal talen.

OLAF

Office européen de lutte antifraude. Europees Bureau voor bestrijding van EU-fraude verricht onderzoek, bevordert de samenwerking tussen autoriteiten in de lidstaten en verstrekt de lidstaten hulp bij hun activiteiten in het kader van EU-fraudebestrijding.

Ombudsman

Zie Europese Ombudsman.

Open coördinatiemethode (OCM)

Deze methode wordt vooral toegepast in het Lissabon-proces en de EU2020-strategie. Voor wat betreft de sociale aspecten van dat proces (hechtere sociale samenhang) formuleerde de Europese Raad van Lissabon een manier om coördinerend op te treden op gebieden die tot de bevoegdheden van de lidstaten behoren (zoals sociale bescherming, sociale insluiting, onderwijs, jeugd en beroepsopleiding). De methode houdt in dat er gezamenlijke doelstellingen en benchmarks worden geformuleerd en dat er 'best practices' worden uitgewisseld tussen de lidstaten. Deze maatregelen nemen nooit de vorm van bindende rechtshandelingen aan. Er kan wel sprake zijn van politieke binding.

Opt-in / opt-out

Met een opt-in wordt het voor een lidstaat mogelijk gemaakt deel te nemen aan de besluitvorming op een bepaald gebied, waarvan het op grond van de EU-Verdragen is uitgesloten (voorbeeld: Denemarken en Verenigd Koninkrijk en Ierland op het gebied van de Ruimte voor vrijheid, veiligheid en recht). Het begrip opt-out staat voor een uitzonderingsregeling waardoor een lidstaat niet verplicht is om zich aan een gezamenlijke Europese afspraak te houden.